Twierdze i garnizony

W dniu 13 sierpnia br. podczas dorocznych Dni Twierdzy Kłodzkiej, miała miejsce promocja książki Pana doktora Grzegorza Podrucznego na temat budownictwa wojskowego na Śląsku w okresie pruskim, tj. w latach 1740 - 1806.

Piszę o tym, bowiem książka ta jest pierwszą, omawiającą tę ciekawą tematykę,wydaną w Polsce. Ponadto dotyczy spraw  bliskich mieszkańcom naszego powiatu, bowiem traktuje także  o znajdującej się na naszym terenie Twierdzy Srebrnogórskiej i istniejących tam obiektach oraz wspomina o garnizonie ząbkowickim. Mało kto wie, że w okresie opisywanym przez autora, również Ząbkowice Śl., czyli ówczesny Frankenstein, były miastem garnizonowym i z tego okresu zachowało się do naszych czasów kilka obiektów wojskowych. Garnizon pruski ulokowano w Ząbkowicach Śl. zaraz po zakończeniu wojny siedmioletniej, około 1765 r. W 1777 r. wybudowano nowe koszary, dzisiaj budynek Starostwa przy ul. Prusa 5.

O garnizonie w tym czasie niewiele możemy powiedzieć, ponieważ jak dotąd nikt jego historii nie badał.  Z opisu Ząbkowic J.K. Zimmermana wiemy, że w 1787 r. w mieście stacjonował pułk von Hagena w sile 1204 żołnierzy, w tym 55 oficerów i 123 podoficerów. W rynku znajdował się także tzw. odwach, czyli wartownia oraz dom komendantury garnizonu.

Dawny Odwach (wartownia)

Dawny dom komendantury.

Nieco później bo około 1805 r. powstał lazaret, czyli szpital wojskowy, dzisiaj budynek mieszkalny przy ul. B. Prusa 20.

   

Warto w tym miejscu nadmienić, że żołnierze, oficerowie oraz ich rodziny utworzyli w Ząbkowicach ewangelicką gminę wyznaniową i miasto dla sprawowania przez nich praktyk religijnych przekazało im jedną z sal tanecznych w dawnym Smatruzie.

Dawny budynek Smatruza (Sukiennice).

Ja więc widać, Ząbkowice mają bogatą przeszłość wojskową, która dopiero kilkanaście lat temu się zakończyła. Temat ten jest bardzo ciekawy i czeka na swojego badacza. Zachęcam więc mlodych ludzi piszących prace magisterskie czy doktorskie do zagłębienia się w historię tego okresu, będziecie na pewno pierwsi!!

 

Dodał Jerzy Organiściak 15 Aug 2011
Content Management Powered by CuteNews